Aktualności

Zmiany dotyczące Kodeksu Cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego

dodano: 15.11.2017
Zmiany dotyczące Kodeksu Cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego

Na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (Dz. U. z 12 maja 2017 r. poz. 933) z dniem 1 czerwca 2017 r. weszły w życie m. in. zmiany w Kodeksie Cywilnym (dotyczące umowy o roboty budowalne) oraz Kodeksie Postępowania Cywilnego (dotyczące postępowania zabezpieczającego oraz zakresu stosowania postępowania uproszczonego).

Nowe brzmienie zostało nadane art. 6471 Kodeksu Cywilnego. Na gruncie znowelizowanego art. 6471 Kodeksu Cywilnego inwestor oraz wykonawca (generalny wykonawca) odpowiadają solidarnie za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu prowadzonych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania tych robót, chyba, że w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia, inwestor złoży podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę. Jeżeli inwestor i wykonawca określili w umowie, zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, szczegółowy przedmiot robót budowlanych wykonywanych przez oznaczonego podwykonawcę, zgłoszenie nie będzie wymagane. Inwestor będzie ponosić odpowiedzialność za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie między podwykonawcą a wykonawcą, chyba, że ta wysokość przekracza wysokość wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy. W takim przypadku odpowiedzialność inwestora będzie ograniczona do wysokości wynagrodzenia ustalonej w zgłoszeniu albo w umowie. Zgłoszenie szczegółowego przedmiotu robót budowlanych oraz sprzeciw składane będą w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Postanowienia umowne sprzeczne z treścią art. 6471 Kodeksu Cywilnego będą nieważne.
Dotychczasowe przepisy stanowiły, iż solidarna odpowiedzialność inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy powstawała tylko wtedy, gdy inwestor wyraził zgodę na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą. Jeżeli w terminie 14 dni od przedstawienia umowy z podwykonawcą albo projektu tej umowy wraz z częścią dokumentacji dotyczącą robót inwestor nie zgłaszał na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń to uznawało się, iż wyraził on zgodę na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą (tzw. zgoda bierna).
Do umów o roboty budowlane zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej oraz odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia wynikającą z takich umów stosuje się przepisy art. 6471 k.c. w brzmieniu dotychczasowym.

Zmianom uległy także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Na mocy znowelizowanego art. 5051 w postępowaniu uproszczonym rozpoznawane będą sprawy o roszczenia wynikające z umów, jeśli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20.000 zł (dotychczas wartość ta wynosiła 10.000 zł).
Znowelizowane zostały także przepisy dotyczące postępowania zabezpieczającego. W poprzednim stanie prawnym wpis w księdze wieczystej o zakazie zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (w przypadku wydania przez Sąd postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w taki sposób) dokonywany był na wniosek uprawnionego. Po wejściu w życiu znowelizowanych przepisów Sąd, który wydał takie postanowienie przekazuje je sądowi dokonującemu wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, a wpis będzie dokonywany z urzędu. Sąd, który dokona wpisu, z urzędu doręczy postanowienie o zabezpieczeniu obowiązanemu i spółdzielni mieszkaniowej. Spółdzielnia mieszkaniowa będzie odpowiedzialna za szkodę spowodowaną czynnościami zmierzającymi do zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (art. 7523 k.p.c.).
Ustawa nowelizująca wprowadza ponadto przepis, według którego czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu jest nieważna. Nieważna będzie także czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jeżeli dokonano wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania tego prawa (art. 7523a k.p.c.).
Zmianie uległy również uregulowania dotyczące upadku zabezpieczenia roszczeń pieniężnych (art. 7541 § 1 k.p.c.). Wydłużony został z jednego miesiąca do dwóch miesięcy termin po uprawomocnieniu się orzeczenia uwzględniającego roszczenie podlegające zabezpieczeniu, po upływie, którego zabezpieczenie upada. Termin ten liczony będzie od uprawomocnienia się nie tylko orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu, ale także postanowienia o odrzuceniu apelacji lub innego środka zaskarżenia wniesionego przez obowiązanego od orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu.

W sprawach dotyczących ustanowienia zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią lub częścią gospodarstwa rolnego zabezpieczenie upadnie, jeżeli uprawniony w terminie miesiąca (według dotychczasowych przepisów było to dwa tygodnie), od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie albo od uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu apelacji lub innego środka zaskarżenia wniesionego przez obowiązanego od orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu, nie wniósł o dokonanie dalszych czynności egzekucyjnych. Na wniosek obowiązanego Sąd wyda postanowienie stwierdzające upadek zabezpieczenia w całości lub w części (art. 7541 § 2-3 k.p.c).
Analogiczne do powyższych unormowania są wprowadzone także w zakresie dotyczącym zabezpieczenia roszczeń innych niż pieniężne (art. 7563, 7564, 757 k.p.c.).
Ponadto ustawa nowelizująca przewiduje rozszerzenie wykazu majątku (art. 913 § 1 k.p.c.). Dotychczas wierzyciel mógł żądać zobowiązania dłużnika do złożenia wykazu majątku z wymienieniem rzeczy i miejsca, gdzie się znajdują, przypadających mu wierzytelności i innych praw majątkowych. Na gruncie nowej regulacji wykaz obejmuje także informacje o odpłatnych i nieodpłatnych czynnościach prawnych, których przedmiotem jest rzecz lub prawo o wartości przekraczającej w dniu dokonania tych czynności wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r., o minimalnym wynagrodzeniu za pracę dokonanych na rzecz osób trzecich w pięcioletnim okresie poprzedzającym wszczęcie egzekucji w wyniku, których stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem czynności.
Przepisy powyższe stosuje się do postępowań wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej.